Albisteak ikusi

BasQ-k kriptografia kuantikoari eta kuantikoaren osteko kriptografiari buruzko prestakuntza programa jarri du martxan QryptLab-ekin lankidetzan

Azaroa 09, 2026

Ekimena Beatriz Fresno Naumovarekin lankidetzan garatzen da; hura da QryptLab-en sortzailea, kriptografian eta zibersegurtasunean oinarritutako konputazio kuantikoaren ikasketa plataforma.

BasQ-k prestakuntza programa praktikoa abiarazi du zibersegurtasunaren hiru galdera nagusiri erantzuteko: gaur egun erabiltzen den kriptografiaren zein zati geratuko litzateke arriskuan ordenagailu kuantiko baten aurrean, nola planifikatzen da kuantikoaren osteko kriptografiarako migrazio bat, eta zer eskaintzen du benetan gako kuantikoen banaketak, baita hardwarera eramatean zein mugatan huts egiten duen ere.

Nori zuzenduta dago?

Programa, hasiera batean, Euskadiko zientzia, teknologia eta berrikuntzaren ekosistemarekin (besteak beste, unibertsitateak, ikerketa zentroak eta zentro teknologikoak) edo Euskadiko enpresa eta industria sarearekin lotuta dauden pertsonei zuzenduta dago. Esparru horretan, profil hauek lehenesten dira: fisika, matematika, ingeniaritza, informatika edo antzeko arloetako master eta doktorego ikasleak, eta sistemen, zibersegurtasunaren edo teknologia kuantikoen arloko enpresetako langile teknikoak. Beste profil batzuen (irakasleak edo lotutako prestakuntza eta esperientzia duten profesionalak) eskaerak kasuan-kasuan baloratuko dira.

Edukiak

Parte-hartzaileek aztertuko dute nola eragiten dion Groverren algoritmoak kriptografia simetrikoari eta nola hausten dituen Shorrenak RSA eta ECC; zer eskaintzen duten gako kuantikoen banaketak (BB84, E91) eta sare kuantikoek, eta nola eraso daitezkeen haien benetako inplementazioak; zein kuantikoaren osteko kriptografia familia dauden (ML-KEM, ML-DSA, kodeak, isogeniak), zertan datzan «Harvest Now, Decrypt Later» arriskua eta nola planifikatu migrazio bat; eta zer paper duten zero ezagutzako frogek testuinguru kuantikoan.

Formatua

Programa online ongietorri saio batekin hasiko da 2026ko abenduko bigarren astean. Saio horretan, plataforma eta programaren dinamika aurkeztuko dira, eta parte-hartzaile bakoitzak lehen saioa baino lehen osatu beharreko aurretiko lana irekiko da. Ondoren, 10 zuzeneko saio egingo dira, online, asteazken guztietan 18:00etatik 19:30era, 2027ko urtarrilaren 13tik martxoaren 17ra.

Metodologia ikasgela alderanzkatuan oinarritzen da: saio batetik bestera, parte-hartzaile bakoitzak QryptLab plataforman lan egingo du, non modulu teorikoak, simulazioak eta CTF (Capture The Flag) motako erronka praktikoak dituen, automatikoki baliozkotzen direnak. Programa 2027ko apirilaren 23an Donostian egingo den CTF lehiaketa final presentzialarekin amaituko da, eta bertan jasotako ezagutzak eta trebetasunak frogatuko dira.

BasQ-k parte-hartze ziurtagiria emango du. Hori lortzeko, saioetara bertaratzea, proposatutako erronkak ebaztea eta azken erronkan parte hartzea hartuko dira kontuan.

Baldintzak eta betekizunak

Ikastaroa gaztelaniaz emango da, baina ingeleseko maila egokia izatea gomendatzen da euskarri materialak errazago jarraitzeko. Taldeak gehienez 20 parte-hartzaile izango ditu, eta izen-ematea doakoa da, BasQ-k parte-hartzearen kostu osoa bere gain hartuko baitu.

Hauek behar dira: oinarrizko aljebra lineala, zenbaki konplexuak, probabilitatea eta trigonometria; Python-en erraztasuna, NumPy oinarrizkoa barne (ezinbestekoa, erronka gehienak programatuz ebazten baitira); konputazio kuantikoaren oinarrizko ezagutzak (kubita, gainjarmena eta neurketa), nahiago PennyLane edo Qiskit bezalako framework batean oinarrizko ateak programatuta; eta lan autonomoari astean 2 eta 4 ordu artean eskaintzeko konpromisoa.

Hautaketa eta izen-ematea

Plazak mugatuak dira. Hautaketa izen-emate formularioko informazioan oinarrituko da, eta Euskadiko zientzia, teknologia eta berrikuntzaren ekosistemarekin edo Euskadiko enpresa eta industria sarearekin lotura izatea onarpen irizpideetako bat izango da. Izen-ematea 2026ko azaroaren 30era arte dago zabalik, eta hautatutako pertsonek abenduko lehen astean jasoko dute berrespena.

Edozein kontsultarako, idatzi helbide honetara: basq@euskampus.eu.